تاریخ امروز

۱۸:۳۱:۲۷

چهارشنبه، ۳۰ خرداد ۱۴۰۳ ۱۴۰۳-۰۳-۳۰

Wednesday, June 19, 2024 ۲۰۲۴-۰۶-۱۹

الأربعاء، ۱۲ ذیحجه ۱۴۴۵ ۱۴۴۵-۱۲-۱۲


  • شهادت زائران حرم رضوی (ع) به دست ایادی آمریكا (عاشورای 1373 هـ ش)
شنبه
یک شنبه
دو شنبه
سه‌ شنبه
چهار شنبه
پنج‌ شنبه
جمعه
18 18 May
۲۹
۹ ۹ ذیقعده
19 19 May
۳۰
۱۰ ۱۰ ذیقعده
20 20 May
۳۱
۱۱ ۱۱ ذیقعده
21 21 May
۱
۱۲ ۱۲ ذیقعده
22 22 May
۲
۱۳ ۱۳ ذیقعده
23 23 May
۳
۱۴ ۱۴ ذیقعده
24 24 May
۴
۱۵ ۱۵ ذیقعده
25 25 May
۵
۱۶ ۱۶ ذیقعده
26 26 May
۶
۱۷ ۱۷ ذیقعده
27 27 May
۷
۱۸ ۱۸ ذیقعده
28 28 May
۸
۱۹ ۱۹ ذیقعده
29 29 May
۹
۲۰ ۲۰ ذیقعده
30 30 May
۱۰
۲۱ ۲۱ ذیقعده
31 31 May
۱۱
۲۲ ۲۲ ذیقعده
1 1 Jun
۱۲
۲۳ ۲۳ ذیقعده
2 2 Jun
۱۳
۲۴ ۲۴ ذیقعده
3 3 Jun
۱۴
۲۵ ۲۵ ذیقعده
4 4 Jun
۱۵
۲۶ ۲۶ ذیقعده
5 5 Jun
۱۶
۲۷ ۲۷ ذیقعده
6 6 Jun
۱۷
۲۸ ۲۸ ذیقعده
7 7 Jun
۱۸
۲۹ ۲۹ ذیقعده
8 8 Jun
۱۹
۱ ۱ ذیحجه
9 9 Jun
۲۰
۲ ۲ ذیحجه
10 10 Jun
۲۱
۳ ۳ ذیحجه
11 11 Jun
۲۲
۴ ۴ ذیحجه
12 12 Jun
۲۳
۵ ۵ ذیحجه
13 13 Jun
۲۴
۶ ۶ ذیحجه
14 14 Jun
۲۵
۷ ۷ ذیحجه
15 15 Jun
۲۶
۸ ۸ ذیحجه
16 16 Jun
۲۷
۹ ۹ ذیحجه
17 17 Jun
۲۸
۱۰ ۱۰ ذیحجه
18 18 Jun
۲۹
۱۱ ۱۱ ذیحجه
19 19 Jun
۳۰
۱۲ ۱۲ ذیحجه
20 20 Jun
۳۱
۱۳ ۱۳ ذیحجه
21 21 Jun
۱
۱۴ ۱۴ ذیحجه
22 22 Jun
۲
۱۵ ۱۵ ذیحجه
23 23 Jun
۳
۱۶ ۱۶ ذیحجه
24 24 Jun
۴
۱۷ ۱۷ ذیحجه
25 25 Jun
۵
۱۸ ۱۸ ذیحجه
26 26 Jun
۶
۱۹ ۱۹ ذیحجه
27 27 Jun
۷
۲۰ ۲۰ ذیحجه
28 28 Jun
۸
۲۱ ۲۱ ذیحجه
  • 1 خرداد  روز بهره وری و بهینه سازی مصرف؛روز بزرگداشت ملاصدرا
  • 1 خرداد  روز جهانی توسعه فرهنگی
  • 2 خرداد  روز جهانی تنوع زیستی
  • فتح خرمشهر در عملیات بیت المقدس و روز مقاومت، ایثار و پیروزی
  • 3 خرداد  فتح خرمشهر در عملیات بیت المقدس (1361 هـ ش) و روز مقاومت، ایثار و پیروزی
  • 4 خرداد  روز دزفول - روز مقاومت و پایداری
  • 5 خرداد  روز جهانی آفریقا
  • 5 خرداد  روز نسیم مهر (روز حمایت از خانواده زندانیان)
  • 6 خرداد  روزجشن خردادگان
  • 7 خرداد  افتتاح اولین دوره مجلس شورای اسلامی (1359 هـ ش)
  • 9 خرداد  روز جهانی حافظان صلح ملل متحد
  • 11 خرداد  روز جهانی بدون دخانیات
  • 11 خرداد  فتح اندلس به دست مسلمانان (92 هـ ق)
  • 12 خرداد  روز مبارزه با استعمار انگلیس (سالروز شهادت رئیسعلی دلواری)
  • 12 خرداد  روز بهورز
  • 14 خرداد  رحلت حضرت امام خمینی (ره) رهبر كبیر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران (1368 هـ ش) ـ انتخاب حضرت آیت االله امام خامنه ای به رهبری (1368 هـ ش) (تعطیل)
  • 14 خرداد  روز دحو الارض (گسترده شدن زمین)
  • 15 خرداد  قیام خونین 15 خرداد (1342 هـ ش) (تعطیل)
  • 15 خرداد  روز جهانی کودکان بی گناه قربانی تجاوز و تعرض
  • 15 خرداد  زندانی شدن حضرت امام خمینی (ره) به دست مأموران ستم شاهی پهلوی (1342 هـ ش)
  • 16 خرداد  روز جهانی محیط زیست
  • 19 خرداد  شهادت حضرت امام محمد تقی (ع) (220 هـ ق)
  • 19 خرداد  روز جهانی قدس (آخرین جمعه ماه رمضان) – روز جهانی اقیانوس ها
  • 19 خرداد  سالروز ازدواج حضرت امام علی (ع) و حضرت فاطمه (س) (2 هـ ق) و روز ازدواج
  • 20 خرداد  شهادت آیت االله سعیدی به دست مأموران ستم شاهی پهلوی (1349 هـ ش)
  • 21 خرداد  روز جهانی صنایع دستی
  • 23 خرداد  روز جهانی علیه کودک کار
  • 25 خرداد  روز گل وگیاه
  • 25 خرداد  شهادت حضرت امام محمد باقر (ع) (114 هـ ق)
  • 25 خرداد  روز جهانی انتقال خون و اهدای خون سالم
  • 26 خرداد  روز جهانی صنایع دستی
  • 27 خرداد  روز جهاد کشاورزی
  • 27 خرداد  روز عرفه - روز نیایش
  • 28 خرداد  روز جهانی بیابان زدایی
  • 28 خرداد  عید سعید قربان
  • 29 خرداد  درگذشت دکتر علی شریعتی
  • 30 خرداد  شهادت زائران حرم رضوی (ع) به دست ایادی آمریكا (عاشورای 1373 هـ ش)
  • 31 خرداد  شهادت دکتر مصطفی چمران
  • 31 خرداد  روز جهانی پناهندگان

تاریخچه گاهشماری و تقویم ایران

تقویم همیشه یکی از مهمترین وسیله ها برای برنامه ریزی و زمانبندی بوده و هست. تقویمها انواع مختلفی دارند و هر سال تغییر میکنند و بدون شک در طول تاریخ ایران این گاهشمارها تغییرات زیادی را به خود دیده اند. در ادامهی این مطلب میخواهیم شما را با انواع تقویمها، تاریخ شمسی و میلادی، گاهشماریها و ... آشنا کنیم.

لحظه تحویل سال

حال و هوای عید نوروز که میآید؛ یکی از اصلی ترین چیزهایی که باید بدانید؛ لحظه ی تحویل سال است. همان ثانیهای که سال کهنه و پر گرد و غبار را کنار میگذاریم و با خواندن یا مقلب القلوب از سال نو استقبال میکنیم. همانطور که میدانید، لحظه تحویل هر سال متفاوت است. برای مثال لحظه تحویل سال 1399 در ساعت 7 و 19 دقیقه و 37 ثانیه صبح روز جمعه بود. اما لحظه تحویل سال 1400 در ساعت 13 و هفت دقیقه و 28 ثانیه خواهد بود.

تاریخ شمسی

تاریخ ایران بر پایهی گاهشماری هجری خورشیدی یا گاهشماری شمسی بنا شده است. این گاهشمار ریشهای قدیمی دارد و آغاز سال رسمی آن با اولین روز از بهار که همان عید نوروز است، برابری میکند. ماههای سال به شمسی شامل فروردین، اردیبهشت، خرداد و 9 ماه دیگر میشوند که آخرین آنها اسفند نام دارد. البته باید گفت که نام ماههای شمسی با گذشت زمان کمی تغییر کرده و تلفیق زبان عربی با فارسی، در این تغییر بی اثر نبوده است. این گاهشمار از 365 روز تشکیل شده و بر پایه گاهشمار جلالی است. در جدول پایین میتوانید همه ماههای شمسی را به ترتیب با نام امروزی و اصلیشان مشاهده کنید.

نام اصلی ماههای شمسی: فرورتینام، فرورتین - اشاوهشیت، اشاوهشیتا - خردات - اَمُرداد - شتریور - میتر - آپ - آتر - داثوش - وهومن - اسپندر

نام امروزی ماههای شمسی: فروردین - اردیبهشت - خرداد - تیر - مرداد - شهریور - مهر - آبان - آذر - دی - بهمن - اسفند

فصلهای شمسی: بهار، تابستان، پاییز، زمستان

تاریخ میلادی

گاهشمار یا تقویم میلادی، یکی از رایجترین گاهشماری ها محسوب میشود که در حال حاضر، تاریخ بیشتر کشورهای جهان بر اساس همین گاهشماری میلادی است. مبدا این تقویم، میلاد حضرت عیسی، پیامبر دین مسیحیت است. جالب است بدانید در برخی کشورها به گاهشماری میلادی، گاهشماری گریگوری هم گفته میشود. کاتولیکها اولین کسانی بودند که تاریخ میلادی را پذیرفته و بر اساس آن زندگی خود را تنظیم کردند. قالب تاریخ میلادی مانند تاریخ شمسی بر پایه 12 ماه و 365 روز است. ماههای سال به میلادی را میتوانید در جدول زیر مشاهده کنید. در حال حاضر بیش از 2020 سال از تولد حضرت مسیح و همچنین مبدا تاریخ میلادی میگذرد.
ماههای سال به میلادی: 1- ژانویه 2- فوریه 3- مارس 4- آوریل 5- مه 6- ژوئن 7- ژوئیه 8- اوت 9- سپتامبر 10- اکتبر 11- نوامبر 12- دسامبر
املای انگلیسی: January - February -March - April - May - June - July - August - September - October - November - December

تاریخ قمری

گاهشمار قمری یا تقویم اسلامی، مبدا اسلامی دارد و از آن به عنوان تاریخ رسمی، در بیشتر کشورهای اسلامی استفاده میشود. مبدا تاریخ قمری، هجرت پیامبر اسلام، از مکه به مدینه است. و از آن روز بیش از 1440 سال میگذرد. اولین ماه این تقویم، ماه محرم است و در واقع سال نو قمری با اولین روز از ماه محرم، آغاز میشود. ماهی که همهی مسلمانان در آن مجالس عزای امام حسین را برگزار میکنند. در این گاهشماری هر سال 12 ماه دارد که هرکدام از ماهها 29 روزه یا 30 روزه هستند. تعداد روزهای سال قمری در تقویم آن، 354 روز است. که در سال کبیسه یه 355 روز میرسد. ماههای گاهشماری قمری، به ترتیب عبارتند از:
محرم - صفر - ربیعالاول - ربیعالثانی - جمادیالاول - جمادیالثانی - رجب - شعبان - رمضان - شوال - ذیقعده - ذیحجه

گاهشمار جلالی

اگر از شما بپرسند دقیقترین تقویم جهان کدام است؟ باید بگویید گاهشمار یا تقویم جلالی همانطور که قبلا هم گفتیم؛ پایه و اساس تاریخ شمسی بر طبق همین گاهشماری بنیاد شده. پس برای ایرانیان از جایگاه ویژهای برخوردار است. قبل از شروع گاهشماری جلالی، مردم از گاهشماری یزدگردی استفاده میکردند. اما چه چیزی باعث بر کنار شدن این گاهشمار شد؟ تقویم یزدگردی نسبت به سال کبیسه بیتوجه بود و همین بیتوجهی باعث شد که عید نوروز به جای تاریخ اصلی خود، یعنی یکم فروردین، در تاریخ نوزدهم فروردین باشد. گاهشمار جلالی بعد از دوران مشروطه در ایران به طور رسمی شناخته شد و تا قبل از آن، مردم آن را نمیشناختند. جالب است بدانید مبدا این گاهشمار، بر تخت نشستن ملکشاه است که اختلاف آن با سال شمسی، حدود 457 سال میباشد.

مناسبتهای مذهبی

مناسبتهای مذهبی در ایران همیشه از جایگاه ویژهای برخوردار بودند. و دلیل این اهمیت ویژه، دین رسمی کشور، یعنی اسلام است. مناسبتهای مذهبی اسلامی بر اساس تقویم اسلامی و سال قمری شکل میگیرند. به همین دلیل در هر سال شمسی، این مناسبتها تغییر میکنند و در روزهای مختلف جا به جا میشوند. برای مثال نیمه شعبان که روز ولادت امام زمان (عج) است؛ در سال 1399 مصادف با 21 فروردین بود و در سال 1400 مصادف با 8 فروردین. یکی از معروفترین مناسبتهای مذهبی در تقویم میلادی 25 دسامبر است و مسیحیان هر ساله این روز را جشن میگیرند. ایام مذهبی در تقویم هجری قمری هم که فراوان یافت میشود. از عزاداری برای امام حسین در ماه محرم گرفته تا تولد حضرت علی و روز پدر در 13 رجب.

سال کبیسه

کبیسه یک واژهی عربی و به معنی پرُ کردن است. در ایران و در تاریخ شمسی، هر چهارسال، یکبار سال کبیسه است. که یک روز را به روز آخر سال اضافه میکنند و در واقع ماه اسفند که 29 روز دارد؛ در سال کبیسه، 30 روزه میشود. در گاهشماری قمری هم سال کبیسه وجود دارد و هر سه سال یکبار اتفاق میفتد که وقتی روز کبیسه را به روزهای سال قمری اضافه کنیم؛ 355 روز میشود. حالا شاید سوال کنید که اصلا دلیل سال کبیسه چیست؟ برای اینکه خورشید یک دور کامل دور زمین بچرخد؛ 365 روز و 6 ساعت طول میکشد. پس نتیجه میگیریم که در حقیقت یک سال واقعی 365 روز و 6 ساعت است. حالا برای جبران کردن این 6 ساعت، هر چهار سال یکبار یک روز را به آخر اسفند اضافه میکنند و آن سال را سال کبیسه مینامند.

ساعت رسمی کشور

ساعت رسمی هر کشور، به دلیل قرار گرفتن روی نصفالنهارهای مختلف؛ با یکدیگر متفاوت است. همهی ما در اولین روز از سال جدید خورشیدی، یعنی یکم فروردین ساعتهای خود را یک ساعت جلو میکشیم. و در ساعت 12 شب روز 30 شهریور، ساعتها را یک ساعت عقب میکشیم تا به حالت اول خود برگردد. و اختلالی در زمان بازگشایی مدارس، ایجاد نشود. ساعت رسمی با ساعت واقعی، کمی تفاوت دارد اما وجود آن در کشور، باعث برقراری نظم در امور میشود.

سالنامه

سالنامه، تقویم، یا وقایعنامه، همانطور که از اسمش پیدا است؛ وسیلهای برای مشخص کردن روزهای سال، تعطیلیها، مناسبتها و اعیاد مذهبی است. سالنامهها و سررسیدها هر ساله تغییر میکنند چرا که مناسبتهای مذهبی در اصل به تاریخ قمری هستند و در هر سال خورشیدی در یک روز متفاوت میباشند. سالنامه‌ها به زبان ساده نوشته شده اند و همهی مردم از سالنامهی مخصوص کشورشان استفاده میکنند. در سررسیدها، شما علاوه بر مشاهدهی روزهای خاص سال، میتوانید برنامهی هرروزتان را تا آخر سال در آن یادداشت کنید.